SHARE
X

Technologie przyszłości Comarch w branży medycznej

Rozmówca: Małgorzata Sakłak – Rypulak, Pełnomocnik ds. ZSZ Comarch S.A.
Źródło: Jakość, Magazyn TÜV Rheinland Polska 2/2014

Comarch jako globalny dostawca rozwiązań IT rozwija swoją ofertę w wielu branżach. I tak, kilka lat temu rozpoczęto projekt związany z e-Zdrowiem. Okazuje się, że technologie IT w branży medycznej to nie tylko oprogramowanie umożliwiające zarządzanie dokumentacją medyczną. To także aparatura i systemy do realizacji opieki zdalnej oraz rozwiązania służące teleradiologii. Do rozmowy na temat nowatorskiego podejścia do technologii zaprosiliśmy panią Małgorzatę Sakłak - Rypulak, Pełnomocnik Zarządu ds. Zintegrowanego Systemu Zarządzania Comarch S.A.

Firma Comarch jest kojarzona z bardzo zaawansowanymi rozwiązaniami IT, kierowanymi głównie do biznesu. Proszę powiedzieć skąd pomysł zaangażowania się w branżę medyczną?

Comarch od początku swojej działalności inwestował w opracowywanie nowych produktów i udoskonalanie istniejących. Funkcjonując w niemalże wszystkich sektorach gospodarki przyszła kolej na branżę medyczną, dla której przygotowaliśmy szeroka gamę rozwiązań. W ofercie znalazły się systemy do zarzadzania dokumentacją medyczną, systemy HIS dedykowane do kompleksowego zarządzania szpitalem, przychodnią lub gabinetem lekarskim, do zarządzania częścią administracyjną szpitala, czy do rozliczania placówek medycznych z NFZ.

Opracowaliśmy systemy radiologiczne, w tym system do obsługi i zarządzania obiegiem radiologicznych obrazów diagnostycznych (RIS), kompleksowy system do wymiany obrazów diagnostycznych oraz zlecania ich opisów pomiędzy placówkami medycznymi (Teleradiologia), narzędzie do przeglądania i analizy obrazów diagnostycznych z poziomu przeglądarki internetowej (Web DICOM Viewer).

Na potrzeby zdalnej opieki medycznej, zaprojektowaliśmy i wyprodukowaliśmy aparaturę medyczną, w tym nowoczesne urządzenie do prowadzenia badań holterowskich oraz kompleksowe rozwiązanie do prowadzenia monitoringu stanu zdrowia pacjentów przebywających poza placówką medyczną.

Na początku 2012 roku uruchomiliśmy Centrum Medyczne iMed24, które zostało wyposażone w najnowocześniejszy sprzęt diagnostyczny. Jako jedno z pierwszych w Polsce, Centrum wdrożyło innowacyjne rozwiązania IT przygotowane przez Comarch. Dzięki wdrożonym rozwiązaniom Centrum Medyczne umożliwia pacjentom wykonanie pełnej diagnostyki, dostęp do specjalistów z niemalże wszystkich dziedzin oraz zapewnia szybki obieg dokumentacji medycznej, która prowadzona jest w wersji elektronicznej. Poza swoją podstawową działalnością Centrum Medyczne stanowi dla Comarch zaplecze, na gruncie którego dochodzi do wymiany wiedzy, doświadczeń, poglądów i oczekiwań pomiędzy personelem medycznym, administracją, informatykami i pacjentami, w wyniku czego powstają i są doskonalone skuteczne i efektywne rozwiązania IT.

W ofercie spółki znajdują się systemy IT do zarządzania placówkami medycznymi, systemy do tworzenia elektronicznej dokumentacji medycznej, rozwiązania dla radiologii oraz opieki zdalnej, a także przetwarzanie danych medycznych w chmurze. Które z tych rozwiązań cieszą się największą popularnością i zaufaniem, a które ze względu na zaawansowanie technologiczne budzą jeszcze obawy?

Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. Cześć naszych produktów powstała w związku ze zmieniającymi się wymaganiami prawnymi, część wynika z potrzeb organizacyjnych palcówek medycznych, część jest odpowiedzią na zmiany zachodzące w społeczeństwach, a z nimi nowe oczekiwania i potrzeby.

Od 1 sierpnia 2014 roku miał wejść w życie obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej w formie elektronicznej. W 2012 r. szacowaliśmy, że na ok. 750 szpitali w Polsce, zaledwie połowa posiada jakiekolwiek rozwiązania informatyczne wspomagające zarządzanie placówkami. I pomimo faktu, że obecny system przechowywania danych medycznych jest archaiczny - pacjenci mają wypisane wyniki badań w papierowej karcie w jednej przychodni, a konsultację lekarską w drugiej, to wiemy przecież, że obowiązek prowadzenia dokumentacji w formie elektronicznej został przesunięty na 2017 rok. Nie ulega wątpliwości, że polski system opieki zdrowotnej nie jest przygotowany jeszcze na takie zamiany; brakuje funduszy, procesy medyczne są złożone, a wszystko co nowe budzi obawy, opór i dystans.

Nowego podejścia wymaga kultura pracy placówek medycznych, przychodni i szpitali. Brakuje regulacji prawnych, które byłyby katalizatorem potrzebnych przemian. Nie mniej jednak machina ruszyła i inwestycje w IT są nieuniknione. Coraz droższa jest i będzie eksploatacja systemów informatycznych. Utrzymywanie własnych informatyków i centrów danych przez każdą jednostkę medyczną jest mało realne. Przetwarzanie i przechowywanie danych wrażliwych, jakimi są dane medyczne jest o wiele bardziej wymagające niż przechowywanie innych danych, a poza tym musimy zwrócić uwagę także na fakt, że z każdym rokiem rośnie liczba przechowywanych danych wraz ze wzrastającą liczbą badań i możliwościami nowego sprzętu. W związku z tym naturalnym jest, że placówki medyczne sięgną po rozwiązania cloudowe, które pozwalają na gromadzenie informacji medycznych poza serwerami szpitala z zachowaniem wymaganego bezpieczeństwa oraz optymalizacji kosztów. Co więcej, e-chmury pozwolą specjalistom na zdalny, szybki i zaufany dostęp do danych medycznych w celach diagnostycznych i konsultacyjnych. Pod tym kątem przygotowany jest system Comarch Teleradiologia.Medyczna e-Chmura (e-Health Cloud) to użycie koncepcji outsourcingu w odniesieniu do systemów informatycznych dla sektora ochrony zdrowia. Wdrożenie takiego modelu pozwoli placówkom skupiać się na ich podstawowej działalności, czyli diagnozowaniu i leczeniu, a zagadnienia IT wezmą na siebie takie firmy jak nasza, zatrudniające specjalistów, spełniające restrykcyjne wymagania oraz posiadające niezbędną infrastrukturę.

Po inne rozwiązania, jak np. Comarch e-Care sięgną sami pacjenci. Żyjemy coraz szybciej, chcemy coraz więcej, wzrasta nasza świadomość. Nie chcemy i nie mamy czasu chorować. Comarch PMA (Personal Medical Assistant) pozwala – poza środowiskiem szpitalnym – monitorować i rejestrować wybrane parametry życiowe pacjenta. Jego podstawową funkcją jest rejestracja sygnału EKG oraz ruchów oddechowych pacjenta. Comarch PMA w czasie rzeczywistym wykrywa i przesyła do Comarch e-Care Centrum wykryte nieprawidłowości. Dzięki wyposażeniu urządzenia w zintegrowany GPS na bieżąco podawana jest lokalizacja pacjenta. Kolejne urządzenie Comarch HMA (Home Medical Assistant) umożliwia zdalną opiekę medyczną w warunkach domowych. Podstawową funkcją Comarch HMA jest synchronizacja z wieloma sensorami monitorującymi czynności życiowe (np. EKG, pulsoksymetr, spirometr, tonometr, waga, termometr, glukometr) oraz przesyłanie zgromadzonych danych do Comarch e-Care Centrum. Urządzenie Comarch HMA współpracuje z oprogramowaniem Comarch e-Care Centrum, co pozwala personelowi medycznemu na pełną integrację z pacjentem, stałe zdalne monitorowanie stanu zdrowia i samopoczucia osoby przebywającej w domu. To są rozwiązania, po które będziemy chcieli sięgać w trosce o zdrowie i bezpieczeństwo nas samych oraz naszych bliskich.

Jak w takim razie przedstawia się kwestia zdalnej opieki medycznej, proszę powiedzieć na czym polega ta usługa i w jaki sposób może na niej skorzystać pacjent?

Platforma e-Care jest kompleksowym rozwiązaniem do zdalnej opieki nad pacjentami przebywającymi poza placówką medyczną. Swoje zastosowanie znajduje m.in. w dziedzinie kardiologii, psychiatrii, opieki nad ludźmi starszymi i przewlekle chorymi, ginekologii i położnictwie, monitoringu medycznym osób aktywnych, medycynie sportowej, czy w obszarze badań klinicznych.

Platforma e-Care – jak już zostało wspomniane – składa się z urządzenia medycznego dla pacjentów przebywających w domu (HMA), urządzenia przenośnego dla pacjentów mobilnych (PMA) oraz z oprogramowania Centrum e-Care i aplikacji mobilnych dla lekarzy. Podstawowym zadaniem systemu jest gromadzenie, przechowywanie i przetwarzanie danych z urządzeń pomiarowych Comarch PMA i Comarch HMA oraz analiza i prezentacja przesyłanych parametrów za pomocą Centrum e-Care.

Dzięki dostępowi do Centrum e-Care z dowolnego terminala końcowego, możliwa jest dwustronna komunikacja pomiędzy pacjentem a placówką medyczną. Główną funkcją stałego monitoringu jest zdalna analiza zebranych w systemie danych przez wykwalifikowany personel medyczny i podjęcie w razie potrzeby stosownych działań: od podniesienia psychicznego komfortu pacjenta dzięki bezpośredniej komunikacji poprzez nadzorowane przebiegu leczenia, aż po podjęcie działań ratujących życie.

Podstawową korzyścią dla pacjenta jest jego poczucie bezpieczeństwa i świadomość, że znajduje się praktycznie non stop pod profesjonalną opieką medyczną, jednocześnie nie rezygnując ze swojego normalnego trybu życia. To zdecydowanie podnosi komfort i jakość życia oraz sprzyja poprawie samopoczucia pacjenta. Usługa kierowana jest do wszystkich. Będą z niej mogły skorzystać osoby prywatne, firmy oraz placówki medyczne, zarówno w celu opieki nad ludźmi chorymi, jak i profilaktyki ludzi zdrowych.

Urządzenia medyczne, o których Pani wspomina przed wprowadzeniem na rynek musiały uzyskać certyfikat dla wyrobów medycznych klasy II. Jak wyglądał proces oceny zgodności tych wyrobów przeprowadzony przez TÜV Rheinland?

Comarch jest przede wszystkim dostawcą oprogramowania i usług informatycznych. Pierwszym urządzeniem jakie zostało zaprojektowane i wykonane od początku do końca przez naszych inżynierów jest Comarch PMA. Proces oceny zgodności tego urządzenia oceniam jako bardzo trudny dla nas, przede wszystkim z uwagi na fakt, że przechodziliśmy go po raz pierwszy i od razu w tak trudnej materii, jaką są wyroby medyczne. Nasze innowacyjne pomysły i rozwiązania niejednokrotnie zderzyły się z bardzo restrykcyjnymi i nie zawsze nadążającymi za rozwojem technologicznym wymaganiami dotyczącymi wyrobów medycznych. Ostatecznie przygotowaliśmy produkt zgodny z wymaganiami zasadniczymi oraz wymaganiami norm zharmonizowanych, przygotowaliśmy dokumentację techniczną, opracowaliśmy i wdrożyliśmy system zarządzania jakością zgodny z normą ISO 13485 i z powodzeniem przeprowadziliśmy proces oceny zgodności. I chcąc się pochwalić, wszystko wykonaliśmy sami, bez wsparcia jednostki konsultacyjnej. Oczywiście podkreślenia wymaga bardzo dobra współpraca i komunikacja z pracownikami TÜV Rheinland, z którymi się zetknęliśmy zarówno na etapie ofertowania i uzgadniania szczegółów przebiegu procesu oceny zgodności, jak i podczas samego procesu certyfikacji. Do tej pory współpraca przebiega w bardzo życzliwej i merytorycznej atmosferze. Obecnie certyfikaty posiada większość naszych produktów będących wyrobami medycznymi i jesteśmy po pierwszym audycie nadzoru, niedługo będziemy mieli kolejne.

Comarch Teleradiologia jest rozwiązaniem umożliwiającym zdalny zaufany dostęp do obrazów medycznych w celach diagnostycznych i konsultacyjnych. Diagnostyka obrazowa jest istotnym elementem współczesnej medycyny. Powszechny dziś dostęp do nowoczesnej aparatury diagnostycznej, cyfryzacja obrazów medycznych, wprowadzenie uniwersalnego standardu DICOM (Digital Imaging and Communications in Medicine – Obrazowanie Cyfrowe i Wymiana Obrazów w Medycynie) do przetwarzania obrazów diagnostycznych w medycynie wpływają na popularyzację badań obrazowych. System Comarch Teleradiologia rozwiązuje problem braku lub ograniczonego dostępu do wykwalifikowanej kadry medycznej. Pozwala na przetwarzanie, prezentację, transmisję i analizę danych medycznych poza miejscem ich powstania i jest dostępny z poziomu przeglądarki internetowej. System został zaprojektowany, by wspierać radiologów i innych specjalistów branży medycznej w diagnostyce obrazowej poprzez swobodny przepływ wiedzy i doświadczeń pomiędzy różnymi ośrodkami medycznymi.

Istotnym komponentem systemu Comarch Teleradiologia jest aplikacja webowa Comarch Web DICOM Viewer, która oferuje bogaty wachlarz narzędzi wspierających diagnostykę radiologiczną. Pozwala na otwieranie i przeglądanie obrazów medycznych pochodzących z różnych urządzeń diagnostycznych znajdujących się w różnych placówkach i generujących obrazy we wspomnianym już standardzie DICOM, zarządzanie i dystrybucję tych obrazów do Centrum Opisowego lub pomiędzy placówkami partnerskimi. Korzyści płynące z takiego rozwiązania to m.in. możliwość zlecania opisu badań medycznych pomiędzy różnymi placówkami (optymalizacja i redukcja kosztów), zwiększenie dyspozycyjności lekarzy poprzez umożliwienie im zdalnej pracy, dostęp do światowej klasy specjalistów, szybki dostęp do danych medycznych gromadzonych we wszystkich jednostkach świadczących usługi medyczne, będących elementami systemu, udostępnienie pacjentom wyników badań poprzez platformę webową. Oczywiście wszystko przy zapewnieniu bezpieczeństwa wymaganego dla danych medycznych.

Obszar e-Zdrowia wydaje się dawać duże możliwości dalszego rozwoju. Czy może Pani zdradzić nad jakimi projektami w tym obszarze pracują jeszcze eksperci Comarch?

e-Zdrowie faktycznie daje duże możliwości rozwoju. W 2013 roku szczególne znaczenie dla Comarch miały prace R&D związane z rozwojem innowacyjnych rozwiązań dla medycyny. Kontynuacja prac R&D w obszarze medycyny pozostaje strategicznym celem Grupy Kapitałowej na kolejne lata, a sektor medyczny w przyszłości powinien stać się jednym z głównych odbiorców produktów i usług Comarch. W związku z tym obecnie podejmujemy prace nad dalszym rozwojem i doskonaleniem naszych produktów, jednocześnie poszukując lepszych jakościowo oraz bardziej optymalnych rozwiązań. Stale też monitorujemy rynek medyczny, śledząc pojawiające się na nim potrzeby i oczekiwania oraz produkty i usługi proponowane przez konkurencję w skali światowej.