SHARE
X

Przyszłość partnerstwa publiczno-prywatnego

Źródło: Jakość, Magazyn TÜV Rheinland Polska1/2013

Podwarszawska gmina Karczew, która pod koniec 2011 roku uzyskała certyfikat PPP Przejrzysta Gmina, podpisała właśnie pierwszą umowę na realizację inwestycji w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego. Wartość zawartej na 14 lat umowy wynosi 10,5 mln złotych. Przedmiotem kontraktu jest wykonanie prac związanych z energetyczną modernizacją obiektów oświatowych i ośrodków zdrowia oraz zarządzaniem energią. Minął rok od naszej rozmowy z Władysławem Dariuszem Łokietkiem, burmistrzem Karczewa i dr Rafałem Cieślakiem z Kancelarii Doradztwa Gospodarczego Cieślak i Kordasiewicz, specjalizującej się w doradztwie w dziedzinie partnerstwa publiczno – prywatnego. Postanowiliśmy wrócić do rozmowy i przyjrzeć się tematowi z perspektywy minionego roku.

Jak zmieniło się podejście przedsiębiorców i administracji do PPP?

dr Rafał Cieślak, radca prawny: Partnerstwo publiczno-prywatne w Polsce ma krótką historię, zatem każdy kolejny rok przynosi istotne zmiany w podejściu do PPP. Ogólnie rzecz biorąc można powiedzieć, że klimat wokół PPP jest coraz lepszy. Administracja, w szczególności samorządowa, angażuje się w przygotowanie lepszych jakościowo przedsięwzięć, zaś przedsiębiorcy zaczynają wreszcie dostrzegać, że PPP stanowi źródło istotnej przewagi konkurencyjnej. Wygląda na to, że z każdym rokiem PPP nabierać będzie tempa. Zresztą, rok temu rozmawialiśmy o Systemie PPP wdrożonym w gminie Karczew. Dziś, na bazie tego systemu, realizowany jest już tam pierwszy projekt PPP. Widać zatem, że partnerstwo rozwija się w pożądanym kierunku.

Jak gmina ocenia współpracę z partnerem prywatnym w modelu PPP?

Bartłomiej Tkaczyk, Zastępca Burmistrza: Na obecnym etapie możemy powiedzieć, iż współpraca przebiega bez problemów. Prace nad realizacją umowy dopiero się jednak rozpoczynają. Jesteśmy na etapie projektu, właściwe prace budowlane rozpoczną się na wiosnę. Współpraca z partnerem prywatnym w modelu PPP powoduje, iż partnerzy są związani ze sobą przez długi okres czasu, 10-15 lat. A to “wymusza” niejako kompromisy we współpracy. Tak długi okres współpracy oznacza, iż partnerzy stają się bardziej współpracownikami, a mniej “zamawiającym” i “wykonawcą”.

W realizacji jakich projektów w formule PPP dostrzegają samorządowcy potencjalnych źródeł budowania przewagi konkurencyjnej?

dr Rafał Cieślak, radca prawny: W ubiegłym roku szczególnego znaczenia zaczęły nabierać projekty z obszaru energetyki i termomodernizacji, które stanowiły niemal 20% wszystkich postępowań PPP. Wynika to z faktu, iż znaczna część wynagrodzenia partnera prywatnego pochodzić tu może z generowanych oszczędności, związanych z inwestycją oraz fachowym zarządzaniem obiektami. Tradycyjnie wciąż na pierwszym miejscu plasuje się infrastruktura sportowa, choć zapał samorządowców do budowy aquaparków i kompleksów sportowo-rekreacyjnych w PPP powoli słabnie. Podmioty publiczne muszą zrozumieć, że sport nie jest dziedziną dochodową, nawet przy sprawnym zarządzaniu usługami. Oprócz tego postępowania PPP obejmują ochronę zdrowia, edukację, rewitalizację, budownictwo komunalne i socjalne, a także gospodarkę odpadami, gospodarkę wodno-ściekową i telekomunikację. Osobiście cieszy mnie to, że samorządowcy próbują wdrażać PPP do realizacji większości zadań własnych i nie boją się już partnerstwa publiczno-prywatnego.

Jakie korzyści wynikają z takiej współpracy?

Bartłomiej Tkaczyk, Zastępca Burmistrza: Korzyści, wynikające ze współpracy, mogą być liczne. Począwszy od celu głównego tj. wykonania zadania umowy (w naszym przypadku termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej i związane z tym osiągnięte cele), poprzez bieżące reagowanie na zmieniające się warunki ekonomiczne, aż po promocję nowatorskich rozwiązań inwestycyjnych. Dzięki zastosowaniu trybu PPP partner prywatny będzie odpowiedzialny za prawidłowe działanie systemów ogrzewania w obiektach. Partner Prywatny, co jest chyba najbardziej istotne, gwarantuje, iż w wyniku termomodernizacji zostaną osiągnięte założone poziomy oszczędności zarówno energetyczne jak i elektryczne. Ta gwarancja daje podstawę do wykonania obliczeń, które stanowią założenia do kalkulacji finansowej realizacji inwestycji oraz okresu zwrotu.

Jakie jeszcze inwestycje mogą być realizowane w modelu partnerstwa-publiczno prywatnego?

dr Rafał Cieślak, radca prawny: W mojej ocenie aktualnie największe szanse wykonalności mają przedsięwzięcia związane ze stosowaniem formuły ESCO, dotyczące modernizacji energetycznej. Ponadto, PPP coraz bardziej widoczne będzie w budowie i utrzymaniu dróg publicznych. Z uwagi na nowe przepisy dotyczące gospodarki odpadami, część samorządów wykorzysta z pewnością formułę PPP do stworzenia systemów gospodarowania i przetwarzania odpadów komunalnych. Ustawicznie zwiększa się także liczba kontraktów operatorskich, nastawionych na efektywne zarządzanie infrastrukturą publiczną. Wreszcie – i o tym należy pamiętać szczególnie – w przyszłym roku rozpocznie się kolejna perspektywa finansowa UE, a wraz z nią następne kilkadziesiąt miliardów euro do rozdysponowania. Już dziś wiemy, że część projektów dofinansowanych ze środków europejskich będzie miało formę hybrydową, tj. łączącą fundusze UE i kapitał prywatny w ramach PPP.

Czy gmina Karczew zamierza realizować inne projekty w ramach PPP?

Bartłomiej Tkaczyk, Zastępca Burmistrza: Rozważamy w tej chwili uruchomienie kolejnej procedury. Trwają analizy dotyczące możliwych do zastosowania procedur, w celu wyłonienia partnera. Niewykluczone, iż niebawem rozpoczniemy kolejną procedurę wyboru partnera prywatnego w trybie PPP do realizacji kolejnego zadania inwestycyjnego.

Podsumowując naszą rozmowę, można stwierdzić, że dla firm związanie się z partnerem publicznym i inwestowanie w rozwiązania służące rozwojowi społecznemu jest nie tylko wyrazem odpowiedzialności społecznej, ale może stać się drogą do zdobywania doświadczeń w pracy zespołowej i zarządzaniu projektami. Mimo to PPP nadal nie jest wiodącym modelem współpracy między biznesem a samorządami. Jakie są główne bariery we wdrażaniu tego modelu współpracy i jakimi sposobami można je znosić?

dr Rafał Cieślak, radca prawny: Bariery we wdrażaniu PPP wciąż istnieją i jest ich niestety wiele. Najważniejszą z nich stanowi obecnie brak jasności co do wpływu niektórych zobowiązań z umów PPP na dług publiczny w samorządzie terytorialnym. Przepisy w tej materii nie są niestety jasne ani spójne, a kolejne inicjatywy ustawodawcze ani próby interpretacji przepisów przez organy administracji rządowej nie przynoszą pożądanych rezultatów. W tym przypadku na podmiotach publicznych spoczywa konieczność dokonywania interpretacji ustaw i uzyskiwania akceptacji przyjętych struktur finansowo-prawnych od organów nadzoru i kontroli. Druga istotna przeszkoda ma charakter bardziej ogólny i wynika z wciąż jeszcze niedostatecznej wiedzy odnośnie metody PPP. Znaczna część podmiotów publicznych uważa, że przedsiębiorcy mają jakiś cudowny sposób na robienie biznesu tam, gdzie zrobić się go nie da. Typowy przykład stanowi tu budowa i eksploatacja basenu miejskiego – niejedna gmina próbowała pozyskać partnerów dla tego rodzaju przedsięwzięć, zakładając brak jakiejkolwiek partycypacji finansowej w projekcie. Niestety, takie rozwiązania nie wchodzą w grę, a rynek bardzo szybko weryfikuje projekty nierealne. Muszę przyznać, że częściowo jest to również wina doradców, którzy podpowiadają czasem rozwiązania dalekie od rzeczywistości. Panaceum na tę barierę stanowią edukacja i szkolenia, a także korzystanie z pierwszych dobrych praktyk, czyli już realizowanych przedsięwzięć PPP.

TÜV Rheinland Polska jest liderem na rynku usług certyfikacyjnych i badawczych w Polsce. Spółka jest częścią międzynarodowego koncernu TÜV Rheinland Group, działającego w Niemczech od 140 lat. Polski oddział w trakcie kilkunastu lat działalności (od 1994 r.) zdobył pozycję eksperta w dziedzinie certyfikacji wyrobów, technologii, systemów zarządzania i personelu na krajowym rynku. Wśród klientów TÜV Rheinland Polska znajdują się obecnie największe przedsiębiorstwa m. in. z branży spożywczej, budowlanej, energetycznej i medycznej. Więcej informacji: www.tuv.pl

Kontakt dla mediów:
Agata Tynka
Specjalista ds. public relations
TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o.
tel.: +48 32 271 64 89 w. 105
email: agata.tynka@pl.tuv.com
www.tuv.pl