SHARE
X

Parki linowe - jak inwestować w bezpieczeństwo użytkowników

Autor: dr inż. Michał Bak, Kierownik Laboratorium Mechanicznego
Źródło: Inwestycje sektora publicznego 5/2012

Parki linowe od kilku lat cieszą się w Polsce niesłabnącą popularnością. Szacuje się, że na koniec sezonu 2011 było ich około 130 i trwały budowy kolejnych. Tempo powstawania tych obiektów powoduje, że kwestia zapewnienia użytkownikom maksymalnego bezpieczeństwa nie dla wszystkich jest sprawą priorytetową. Decydując się na tego typu inwestycję, oprócz względów związanych z opłacalnością przedsięwzięcia, warto także ocenić ryzyka. Wypadek w parku, który nie przeszedł inspekcji odbiorczej, może skutecznie zniechęcić potencjalnych klientów.

Rozwój segmentu parków linowych związany jest z chęcią zapewnienia użytkownikom atrakcji, jakich dostarcza wspinaczka górska, bez konieczności wyjazdu w góry. Parki linowe powstają głównie w pobliżu dużych miast, miejscowości turystycznych, miejsc często odwiedzanych, są doskonałą formą rozrywki dla całej rodziny. Zdarzają się parki budowane w parkach, na terenach ogrodów zoologicznych, w pobliżu kąpielisk.

Pobierz infografikę - Co sprawdzić w parku linowym (PDF, 512 KB)

Atrakcje i emocje

Wszystkie parki linowe, bez względu na rodzaj, muszą zapewniać potencjalnym użytkownikom odpowiedni poziom doznań emocjonalnych. Od tego zależy opłacalność inwestycji. Jeżeli park linowy stanie w mało urokliwej okolicy, w obszarze dużego natężenia ruchu pojazdów lub w znacznym oddaleniu od skupisk ludzkich, zainwestowane pieniądze nieprędko się zwrócą. Ideą parków linowych jest bowiem szybki, najczęściej weekendowy, kilkugodzinny wypad poza miasto. Parki linowe są doskonałą alternatywą dla znanych już wszystkim: squasha, bowlingu czy gokartów. Zapewniają nie tylko wysiłek fizyczny, ale również dawkę adrenaliny: użytkownicy przebywający na sporej wysokości są wyposażeni jedynie w prosty sprzęt alpinistyczny.

Typowy park linowy składa się z około 50–70 atrakcji, zdarzają się bardzo duże parki z ponad setką atrakcji. Stopień trudności tras jest różny, na najprostszych mało skomplikowane przeszkody są zawieszone na wysokości 2–3 metrów nad ziemią. Często na tych samych drzewach/słupach zawiesza się kilka tras na różnych wysokościach. Trasy najtrudniejsze znajdują się na najwyższym poziomie, nawet kilkanaście metrów nad ziemią. Przejście takiej trasy wymaga dość dużej sprawności oraz wytrzymałości i powoduje zmęczenie odpowiadające solidnemu treningowi na siłowni, nie jest to jednak rozrywka polecana dla początkujących.

Często jedną z tras parku jest spektakularna atrakcja, tzw. zjazd tyrolski (tyrolka). Zjazd tyrolski stanowi lina stalowa o długości od kilkudziesięciu do nawet kilkuset metrów, zawieszona między dwoma drzewami lub słupami. Użytkownik startując z jednej platformy wpina bloczek zjazdowy do liny nośnej i zjeżdża do drugiej platformy. Zjazdy tyrolskie cieszą się dużym powodzeniem: unika się męczącego wspinania, a przeżycie jest niezapominane.

Tylko zgodnie z normą

Decydując się na budowę parku linowego, warto zwrócić się do wyspecjalizowanego przedsiębiorstwa, które posiada doświadczenie w takich inwestycjach. W Polsce spotyka się parki linowe wybudowane sposobem gospodarczym, które nie spełniają podstawowych wymogów bezpieczeństwa, stanowią zagrożenie nie tylko dla użytkowników, ale i osób obsługujących obiekt. Warto wspomnieć, że wymagania bezpieczeństwa, jakim powinny odpowiadać parki linowe, podane są w normach: PN-EN 15567-1:2008 Urządzenia sportowe i rekreacyjne -- Tory linowe -- Część 1: Wymagania bezpieczeństwa i metody badań oraz PN-EN 15567-2:2008 Urządzenia sportowe i rekreacyjne -- Tory linowe -- Część 2: Wymagania eksploatacji.

Normy te określają szczegółowo wymagania odnośnie parków linowych oraz nakładają określone rodzaje ich nadzoru i kontrolowania przez wyspecjalizowane jednostki. Norma wymaga, aby przed włączeniem do użytkowania park linowy przeszedł inspekcję odbiorczą niezależnej jednostki badawczej (tzw. trzeciej strony). Dodatkowo takie inspekcje park musi przechodzić corocznie. Obecnie na polskim rynku jedyną jednostką posiadającą akredytację Polskiego Centrum Akredytacji w tym obszarze jest TÜV Rheinland Polska.

Pobierz infografikę - Co sprawdzić w parku linowym (PDF, 512 KB)

Bezpieczeństwo ponad wszystko

Znaczenie inspekcji odbiorczych jest ogromne. Obiekty niespełniające wymagań wspomnianych wyżej norm nie mogą być bezpiecznie użytkowane. Parki linowe wymagają także codziennych kontroli wykonywanych przez obsługę przed otwarciem obiektu dla użytkowników. Kontrole mają wyeliminować niebezpieczeństwa związane m.in. ze zużywającymi się elementami parku linowego oraz z ewentualnymi aktami wandalizmu.

Niezmiernie ważnym aspektem bezpieczeństwa parku linowego, oprócz samej konstrukcji, są środki ochrony indywidualnej, w które są wyposażani użytkownicy przed wejściem do parku. Użytkownik przeważnie otrzymuje zestaw składający się z uprzęży, lonży, bloczka, karabinka/karabinka zintegrowanego i kasku. Wszystkie te elementy powinny mieć odpowiednie certyfikaty i/lub atesty. Stosowanie sprzętu bez takich dokumentów stwarza poważne zagrożenie dla zdrowia i życia użytkowników.

Konieczne jest przeszkolenie

Ważną kwestią jest także przeszkolenie użytkowników, zanim samodzielnie wejdą do parku. Każdy park linowy powinien być wyposażony w trasę treningową, zamontowaną na drzewach na małej wysokości, z rozwiązaniami konstrukcyjnymi, przeszkodami i takim systemem asekuracji, z jakimi użytkownik spotka się na trasach parku. Osoba szkoląca musi omówić sposób pokonywania tras oraz asekuracji i sprawdzić przyswojenie wiedzy przez użytkownika w praktyce.

Podstawową zasadą w parkach linowych jest reguła, co najmniej jednego punktu asekuracji. Lonże wyposażone są na ogół w dwa karabinki: przechodząc między przeszkodami, użytkownik najpierw odpina jeden karabinek i przepina go do odpowiedniej liny drugiej przeszkody, a następnie robi to samo z drugim karabinkiem, kontynuując wędrówkę. Dzięki temu w każdej chwili jest przypięty do liny, co najmniej jednym karabinkiem. Niedopuszczalne jest odpinanie obu karabinków jednocześnie i pozbawianie się w ten sposób asekuracji. System asekuracji stanowi najważniejszą część parku linowego, od niego zależy bezpieczeństwo użytkowników. Najlepszym rozwiązaniem jest tzw. system asekuracji ciągłej, który umożliwia przejście danej trasy bez potrzeby przepinania karabinków na każdej z przeszkód. Użytkownik wpina się do systemu na pierwszej przeszkodzie trasy i odpina się na końcu trasu. W Polsce jest to jednak dość rzadko spotykane.

Decydując się na inwestycję w park linowy, oprócz względów związanych z opłacalnością przedsięwzięcia, należy wziąć pod uwagę aspekty bezpieczeństwa. Wypadek w parku, który nie przeszedł inspekcji odbiorczej, może skutecznie zniechęcić potencjalnych klientów. Rynek parków linowych rozwija się szybko, a koszt jego budowy zwraca się przeważanie w ciągu 2–3 lat. Przed nami kolejny sezon dla parków linowych. Już dziś warto pomyśleć o wykonaniu niezbędnych napraw i przeprowadzeniu corocznej inspekcji.

Pobierz infografikę - Co sprawdzić w parku linowym (PDF, 512 KB)

Kontakt

TÜV Rheinland Polska jest w czołówce firm certyfikacyjnych i badawczych w Polsce. Spółka jest częścią międzynarodowego koncernu TÜV Rheinland Group, działającego w Niemczech od ponad 140 lat. Polski oddział w trakcie kilkunastu lat działalności (od 1994 r.) zdobył pozycję eksperta w dziedzinie certyfikacji wyrobów, technologii, systemów zarządzania i personelu na krajowym rynku. Wśród klientów TÜV Rheinland Polska znajdują się obecnie największe przedsiębiorstwa m. in. z branży spożywczej, budowlanej, energetycznej i medycznej. Więcej informacji: www.tuv.pl

Kontakt dla mediów:
Agata Tynka
Specjalista ds. Public Relations
TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o.
tel.: +48 32 271 64 89 w. 105
email: agata.tynka@pl.tuv.com
www.tuv.pl