SHARE
X

Co zmienia Ustawa o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku

Ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku weszła w życie 20 kwietnia 2016 r. zmieniła Ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. Nowa ustawa zawiera postanowienia dotyczące m.in. obowiązków podmiotów gospodarczych, wymagań dla jednostek notyfikowanych i organów notyfikujących. Wprowadza również zaostrzony system kar, który ma doprowadzić do wyeliminowania z rynku nieuczciwych podmiotów gospodarczych, oferujących wyroby niebezpieczne lub niespełniające unijnych przepisów.

Konieczność wprowadzenia nowej ustawy była podyktowana zapewnieniem spójność polskich przepisów dot. systemów oceny zgodności z systemem europejskim, określonym w tzw. Nowych Ramach Prawnych (NLF – New Legal Framework).

Co właściwie oznacza CE na produkcie?

Dlaczego ustawa z 2002 roku nie wystarczy

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 z późn. zm.) określa m.in. zasady sprawowania nadzoru nad wyrobami podlegającymi ocenie zgodności z wymaganiami zasadniczymi. Według informacji przekazanej przez Centrum Informacyjne Rządu, ustawa z 2002 r. nie zawiera jednak wielu istotnych postanowień zawartych w tzw. Nowych Ramach Prawnych (NLF – New Legal Framework), dotyczących m.in. obowiązków podmiotów gospodarczych, wymagań dla jednostek notyfikowanych i organów notyfikujących. Przez co nie może być aktem, na podstawie którego można wdrożyć dyrektywy sektorowe, określające wymagania dla poszczególnych kategorii produktów, np. zabawek czy maszyn.

Status ustawy z 2002 r.

Ustawa o systemie oceny zgodności z 2002 roku będzie obowiązywać nadal, jednak w ograniczonym zakresie przedmiotowym i przy uchyleniu niektórych przepisów, który nie będą miały już zastosowania (m.in. dotyczących Polskiego Centrum Akredytacji). Przewiduje się również wyłączenie z ustawy z 2002 roku kolejnych kategorii wyrobów i włączenie ich w zakres nowej ustawy m.in. poprzez uchwalanie aktów wykonawczych.

Intencja wprowadzenia w życie nowej ustawy, jej zakres oraz cel

Nowa ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemie oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. 2016 r. poz. 542) weszła w życie 20 kwietnia 2016 roku. Ustawa ta wprowadza zatem przepisy ogólne dyrektyw sektorowych. Przepisy wykonawcze będą natomiast wdrażały bardziej szczegółowe przepisy dyrektyw (dotyczące przede wszystkim wymagań dla wyrobów). Nowa ustawa w artykule 1 określa m.in: zasady przeprowadzania oceny zgodności wyrobów, obowiązki podmiotów gospodarczych, warunki i tryb udzielania akredytacji, zasady i tryb autoryzacji jednostek oceniających zgodność, a także sposób notyfikacji autoryzowanych jednostek oceniających zgodność, zadania Polskiego Centrum Akredytacji, zasady funkcjonowania systemu nadzoru rynku.

Celem ustawy jest, zgodnie z artykułem 2:

  • zapewnienie konkurencyjności i innowacyjności gospodarki;
  • eliminowanie zagrożeń stwarzanych przez wyroby dla zdrowia i bezpieczeństwa, w tym w miejscu pracy, w celu ochrony konsumentów, mienia, środowiska i bezpieczeństwa publicznego;
  • znoszenie barier technicznych w handlu i ułatwianie obrotu towarowego.

System oceny zgodności i nadzoru rynku

Zgodnie z artykułem 3 nowej ustawy system oceny zgodności tworzą zasady, procedury oraz normy określające sposób przeprowadzania oceny zgodności, oraz wymagania dotyczące wyrobów podlegających ocenie zgodności.

System nadzoru rynku obejmuje:

  • • kontrolę spełniania przez wyroby wymagań lub kontrolę w zakresie stwarzania przez wyroby zagrożenia;
  • • postępowanie w sprawie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku wyrobów niezgodnych z wymaganiami lub stwarzających zagrożenie;
  • • kontrolę wyrobów przywożonych na teren Unii Europejskiej w zakresie objętym ustawą.

Oznakowanie CE na wyrobach wprowadzonych do obrotu

Zgodnie z rozdziałem 2 nowej ustawy oznakowanie CE umieszcza się na wyrobie podlegającym obowiązkowi oceny zgodności po potwierdzeniu zgodności wyrobu z wymaganiami, a przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu lub oddaniem go do użytku. Podczas przeprowadzania oceny zgodności wyrób ma być poddawany badaniom m.in. przez producenta lub jego przedstawiciela, akredytowaną jednostkę własną lub jednostkę notyfikowaną. Pozytywny wynik oceny zgodności przeprowadzanej przez jednostkę notyfikowaną będzie stanowić podstawę do wydania certyfikatu.

Wyłączone kategorie wyrobów

W artykule 1 ustawy możemy znaleźć wyroby wyłączone z uregulowań niniejszej ustawy. Ustawa nie znajdzie zastosowania do określonych kategorii wyrobów, m.in. do materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego, wyrobów budowlanych, medycznych, wyrobów przeznaczonych na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa, ciśnieniowych urządzeń transportowych, wyrobów lotniczych. Wyłączenia powyższych kategorii wyrobów w ustawie są podane z pewnymi zastrzeżeniami określonymi stosownymi przepisami prawa.

Rejestr wyrobów niezgodnych z wymaganiami lub stwarzających zagrożenie

Zgodnie z postanowieniami art. 61 ustawy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów będzie prowadził rejestr wyrobów niezgodnych z wymaganiami lub stwarzających zagrożenie. W rejestrze będą gromadzone dane umożliwiające identyfikację wyrobu oraz informacje o rodzaju i zakresie niezgodności wyrobu z wymaganiami lub zagrożeniu, jakie może stwarzać, a także o środkach, jakie zastosowano w odniesieniu do wyrobu.

Kontrole u podmiotów gospodarczych i przedsiębiorców będących użytkownikami wyrobów

Artykuł 64 nowej ustawy wprowadza kontrole u przedsiębiorców. Organy nadzoru rynku mają przeprowadzać kontrole spełniania przez wyroby wymagań lub kontrole w zakresie stwarzania przez wyroby zagrożenia. Przedmiotowe kontrole mają być prowadzone u podmiotów gospodarczych oraz przedsiębiorców będących użytkownikami wyrobów.

Określone kary pieniężne za wyroby niezgodne z wymaganiami

Rozdział 8 nowej ustawy specyfikuje wysokie kary pieniężne za wprowadzenie do obrotu lub oddanie do użytku wyrobów niezgodnych z wymaganiami.

Wysokość kar ustala właściwy organ nadzoru rynku i może wynosić nawet do 100.000 zł. Ustawa przewiduje jednak możliwość odstąpienia od wymierzenia kar, w przypadku gdy podmiot gospodarczy przedstawi dowody potwierdzające wykonanie postanowienia lub innymi słowy dostarczy dowody przeprowadzenia działań korygujących.

Zaostrzony system kar ma na celu poprawę poziomu ochrony konsumentów oraz pozwala eliminować z rynku nieuczciwe podmioty gospodarcze oferujące wyroby niebezpieczne lub niespełniające unijnych przepisów.