SHARE
X

Badania żywności w interesie producenta i konsumenta

Autor: Milena Zielińska, Kierownik ds. Rozwoju Certyfikacji Wyrobów TÜV Rheinland Polska
Źródło: Jakość, Magazyn TÜV Rheinland Polska 2/2013

Obowiązek badania żywności na wszystkich etapach produkcji wynika z przepisów prawa żywnościowego. Producenci i dystrybutorzy są zobligowani do dostarczania żywności bezpiecznej, niezagrażającej zdrowiu i życiu konsumenta. Brak bieżącego monitorowania parametrów zdrowotnych żywności może mieć bardzo negatywne konsekwencje. Producenci, którzy nie wykonują badań laboratoryjnych nie mogą być pewni jakości i trwałości swoich wyrobów.

Przepisy prawne regulują maksymalne dopuszczalne zawartości zanieczyszczeń mikrobiologicznych i chemicznych w żywności. Niejednokrotnie jednak pojawia się pytanie z jaką częstotliwością producent powinien badać swoje produkty oraz jaki powinien być właściwy zakres analiz.

Minimalne wymagania odnośnie zakresu badań

Zakres parametrów mikrobiologicznych, jakie producent żywności zobowiązany jest zweryfikować określa Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1441/2007 z dnia 5 grudnia 2007 r. Dokument specyfikuje minimalne wymagania dotyczące zakresu badań dla poszczególnych grup produktów spożywczych oraz podaje limity zanieczyszczeń takich jak: Listeria monocytogenes, Salmonella, Enterotoksyny gronkowcowe, Enterobacter sakazakii, E. coli, Histamina, Liczba bakterii tlenowych, Enterobacteriaceae, Gronkowce koagulazododatnie, przypuszczalne Bacillus cereus. Rozporządzenie wyznacza ramy, do których producent powinien dostosować zakres i limity parametrów mikrobiologicznych pozwalających potwierdzić bezpieczeństwo zdrowotne artykułów spożywczych. Nie powinno być jednak traktowane jako jedyny wyznacznik zakresu badań.

Ważnym aspektem bezpieczeństwa zdrowotnego żywności jest weryfikacja żywności w kierunku zanieczyszczeń fizyko-chemicznych. Nadrzędnym przepisem w tym zakresie jest Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. z późniejszymi. zmianami ustalające najwyższe dopuszczalne poziomy niektórych zanieczyszczeń w środkach spożywczych. Kolejnymi ważnymi aktami prawnymi są Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2010 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych oraz Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1129/2011 z dnia 11 listopada 2011 r. zmieniające załącznik II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1333/2008 poprzez ustanowienie unijnego wykazu dodatków do żywności.

Przepisy powyższe w sposób jednoznaczny określają, jakie substancje mogą być dodawane do żywności oraz w jakich ilościach. Przepisy te wprowadzają pewne ograniczenia co do możliwości stosowania niektórych substancji (np.: barwniki, konserwanty). Ograniczenia te jednak często są ignorowane przez producentów zarówno w zakresie limitów ilościowych, jak również w zakresie dopuszczalności stosowania. Powoduje to wystąpienie przypadków produkcji i wprowadzania do obrotu żywności sfałszowanej.

Argumenty za koniecznością badań

Brak bieżącego monitorowania przez producentów żywności może mieć bardzo negatywne konsekwencje. Producenci, którzy nie wykonują badań laboratoryjnych przede wszystkim nie mogą być pewni jakości i trwałości swoich artykułów. Wyniki badań laboratoryjnych mogą wskazać potrzebę skorygowania procesu produkcyjnego oraz identyfikacji źródła zakażenia lub zanieczyszczenia produktu. Analizy laboratoryjne produktów dają również producentowi informację na temat rzeczywistej jakości surowców użytych do produkcji finalnych produktów. Wyniki badań usprawniają również przebieg audytów odbiorców i kontrole urzędowe. W przypadku roszczeń, reklamacji lub ewentualnego zatrucia pokarmowego pozytywne wyniki badań są dowodem prawidłowego przebiegu procesu produkcji.

Sankcje za wprowadzenie niebezpiecznej żywności

Nieprzestrzeganie obowiązujących przepisów prawnych, jak również wprowadzanie do obrotu żywności szkodliwej lub niebezpiecznej skutkuje sankcjami karnymi zawartymi w Ustawie o bezpieczeństwie żywności w Dziale VII (Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez środki spożywcze). Artykuł 95 powyższej Ustawy wskazuje, iż w przypadku szkody wyrządzonej przez środki spożywcze odpowiedzialność za tę szkodę ponosi podmiot działający na rynku spożywczym na zasadach określonych w przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Ustawa o bezpieczeństwie żywności precyzuje również przepisy karne i kary pieniężne za wprowadzanie do obrotu środków spożywczych szkodliwych dla zdrowia lub życia człowieka (Dział VIII, Art. 96).

Zapobieganie nieprawidłowościom

Regularne badania laboratoryjne są elementem i dowodem właściwie funkcjonującego systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności HACCP. Prewencyjne badania sprzyjają oszczędności działań i środków, zapobiegają nieprawidłowościom zanim te wystąpią. Sukces każdej organizacji wymaga stabilnego podłoża, opartego na uczciwym działaniu zgodnym z wymaganiami prawa, odpowiedniej kontroli jakości oraz z zasadami systemu HACCP.

Kontakt

TÜV Rheinland Polska jest w czołówce firm certyfikacyjnych i badawczych w Polsce. Spółka jest częścią międzynarodowego koncernu TÜV Rheinland Group, działającego w Niemczech od ponad 140 lat. Polski oddział w trakcie kilkunastu lat działalności (od 1994 r.) zdobył pozycję eksperta w dziedzinie certyfikacji wyrobów, technologii, systemów zarządzania i personelu na krajowym rynku. Wśród klientów TÜV Rheinland Polska znajdują się obecnie największe przedsiębiorstwa m. in. z branży spożywczej, budowlanej, energetycznej i medycznej. Więcej informacji: www.tuv.pl

Kontakt dla mediów:
Agata Tynka
Specjalista ds. Public Relations
TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o.
tel.: +48 32 271 64 89 w. 105
email: agata.tynka@pl.tuv.com
www.tuv.pl